توسعه سریع فناوری اطلاعات در عصر کنونی باعث شده است تا اکثر اطلاعاتی که تاکنون روی کاغذ نگهداری  می‌شد در فضای مجازی قرار گیرد. این تحولات منجر شده است تا اطلاعات در معرض هک و تهدیدات سایبری قرار گیرد. برای مقابله با تهدیدات فضای مجازی و بهبود امنیت اطلاعات سازمان خود می‌توانید خدمات امنیت اطلاعات شرکت پیشگامان را مرور کنید.

تقریبا همه‌ی کامپیوترها و لپتاپ‌های جدیدی که می‌خرید، پر از پندام‌افزار هایی (بلات‌ور bloatware) هستند که هیچ نیازی به آن‌ها ندارید. این پندام‌افزارها، که در بهترین حالت لپتاپ شما را کند می‌کنند، ممکن است باعث ریسک‌های امنیتی جدی شوند که در نهایت امنیت اطلاعات شما را تهدید خواهند کرد. بر همین اساس، چنانچه لپتاپ دل دارید، بهتر است در اولین فرصت نرم‌افزار پشتیبانی دل (Dell SupportAssist) را آپدیت کنید یا آن را از روی لپتاپ خود پاک کنید.

بر اساس گزارش یک کارشناس امنیتی هفده ساله، این بلات‌ور که در اکثر لپتاپ‌های دل به صورت پیشفرض نصب است، یک رخنه امنیتی جدی دارد که لپتاپ شما را در برابر هک آسیب‌پذیر می‌کند. این آسیب‌پذیریِ امنیتی، اکتبر سال گذشته گزارش شده بود اما کمپانی دل تازه به فکر آپدیت کردن آن افتاده است.

این باگ امنتی به طور بالقوه توانایی تخریب بسیار بالایی دارد و باید آن را جدی گرفت، چراکه نرم افزار پشتیبانی دل طوری طراحی شده تا دسترسی ادمین به سیستم عامل داشته باشد و آپدیت‌ها را به صورت خودکار نصب کند. بنابراین هکرها می‌توانند با نفوذ به سیستم شما، اقدام به نصب نرم‌افزارهای مخرب کرده و دسترسی بیشتری به سیستم شما کسب کنند. طبق این گزارش امنیتی، هکر فقط در شبکه محلی توانایی نفوذ به سیستم شما را خواهد داشت، اما این شبکه‌های محلی شامل همه‌ شبکه‌های وای فای عمومی، مثل اینترنت فرودگاه، دانشگاه و کافی‌شاپ هم می‌شود.

برای کسب اطلاعات بیشتر و مشاهده اثبات این ادعای امنیتی (proof of concept) می‌توانید بلاگ کارشناس امنیت اطلاعات افشاکننده‌ی این باگ امنیتی را مشاهده کنید.

گوگل اخیرا از ویژگی جدیدی رونمایی کرده است که به کاربران اجازه می‌دهد تا تاریچه اطلاعات مکانی و فعالیت‌های آنلاین خود را به صورت اتوماتیک پاک کنند. با استفاده از این قابلیت جدید، کابران می‌توانند با انتخاب بین گزینه‌های ۳ ماهه و ۱۸ ماهه، مدت زمانی که می‌خواهند اطلاعات مربوط به فعالیت آنلاین و تاریخچه مکانی‌شان ذخیره شود را انتخاب کنند. بر این اساس، در صورتی که گزینه ۳ ماهه را انتخاب کنید، اطلاعات قدیمی‌تر از ۳ ماه گذشته پاک شده و از این پس فقط اطلاعات ۳ ماه گذشته شما ذخیره می‌شود.

رسواییِ مربوط به ردیابی موقعیت مکانی کاربران، که سال گذشته لو رفته بود، باعث شد تا گوگل این قابلیت جدید را به سیستم خود اضافه کرده و یک گام در جهت افزایش امنیت اطلاعات سایبری کاربران و بهبود حریم خصوصی آن‌ها بردارد. طی رسوایی سال گذشته، مشخص شد که حتی در صورت غیرفعال کردن گزینه «تاریخچه مکانی»، گوگل دست از ردیابی موقعیت مکانی شما بر نمی‌دارد و برای غیر فعال کردن آن به صورت کامل باید تنظیمات مربوط به «فعالیت وب و اپ» را هم غیر فعال کنید.

این قابلیت طی هفته‌های آینده به مرور برای کاربران سرار دنیا فعال می‌شود. قابل به ذکر است که گزینه پاک کردنِ‌ دستی اطلاعات، در کنار این قابلیت جدید، همچنان وجود خواهد داشت. همچنین در صورتی که می‌خواهید به آسانی و در فاصله‌های زمانی کوتاه‌تر، تاریخچه اطلاعات و فعالیت‌های خود در گوگل را حذف کنید، می‌توانید اپلیکیشن جامبو را امتحان کنید.

اکثر فضای میزبانی در اینترنت را سرورهای اختصاصی و مجازی لینوکس تشکیل می‌دهند. همانطور که می‌دانید مدیریت و پشتیبانی سرورهای لینوکس از طریق ارتباط SSH صورت می‌گیرد. بنابراین ایمن‌سازی SSH و حفاظت از آن در برابر هک و حملات سایبری از اهمیت بالایی برخوردار است. اگر اخبار و مقالات امنیتی پیشگامان را دنبال کرده باشید، می‌دانید که در مطلب گذشته درباره ایمن‌سازی سرور لینوکس در مقابل حملات SSH نوشته بودیم. حالا در این مطلب نحوه فعال‌سازی تایید دو مرحله‌ای (Two Factor Authentication) را برای اتصالات SSH توضیح می‌دهیم که تاثیر بسیاری در امنیت سرور مجازی لینوکس خواهد داشت.

دستورات این آموزش بر مبنای توزیع فدورا هستند، اما با اندکی تغییر برای لینوکس‌های اوبونتو یا دبیان هم کاربرد دارند. قبل از شروع آموزش، پیشنهاد می‌کنیم از دسترسی فیزیکی یا کنسول به سرور لینوکس خود اطمینان حاصل کنید تا در صورت وقوع مشکل امکان بازیابی و رفع مشکل سرور خود را داشته باشید.

نصب احراز هویت دو مرحله‌ای

ابتدا یک ترمینال باز کنید و برای نصب ابزار احراز هویت گوگل، دستور زیر را وارد کنید:

sudo dnf install google-authenticator nano -y

بعد از نصب، با دستور زیر می‌توانید ابزار را اجرا کنید:

google-authenticator

سپس به دو سوال بعدی جواب مثبت دهید. در مرحله بعدی به شما یک QR کد نمایش داده می‌شود که باید با اپلیکیشن authenticator گوشی همراه خود اسکن کنید. همچنین تعدادی کد امنیتی هم به شما نمایش داده می‌شود که باید در محلی امن ذخیره کنید. در ادامه سه سوال دیگر هم از شما پرسیده می‌شود که باید جواب بله بدهید.

تنظیم SSH

به صورت پیشفرض دیمن SSH در فدورا فعال نیست. با دستورات زیر SSH را فعال کنید:

sudo systemctl start sshd
sudo systemctl enable sshd

بعد از اجرای SSH، کلیدهای خود را با دستور زیر به سرور لینوکس اضافه کنید.

ssh-copy-id USER@FEDORA_IP

بعد از اضافه کردن کلید SSH خود، حالا باید امکان تایید دو مرحله‌ای را در تنظیمات SSH سرور فعال کنید. برای این منظور دستور زیر را در ترمینال سرور لینوکس وارد کنید:

sudo nano /etc/pam.d/sshd

سپس با استفاده از علامت شارپ خط اول را کامنت کرده و خط دوم را در انتهای فایل اضافه کنید:

#auth substack password-auth
auth sufficient pam_google_authenticator.so

فایل را ذخیره کنید و آن را ببندید. حالا باید تنظیمات دیمن SSH را درست کنید. سپس تنظیمات خط‌های بعدی را به ترتیب به بله و خیر تغییر دهید:

sudo nano /etc/ssh/sshd_config
ChallengeResponseAuthentication yes
PasswordAuthentication no

سپس خط زیر را به آخر فایل اضافه کرده و فایل را ذخیره کنید:

AuthenticationMethods publickey,password publickey,keyboard-interactive

در نهایت برای اعمال تغییرات سرویس SSH را ریست (راه‌اندازی مجدد!) کنید:

sudo systemctl restart sshd

حالا خواهید دید که بعد از SSH به سرور لینوکس، از شما کد تایید خواسته می‌شود که باید با استفاده از برنامه تایید دو مرحله‌ای که در گوشی خود دارید، آن را وارد کنید.

 

طبق تازه‌ترین گزارش بلومبرگ در بخش امنیت فناوری اطلاعات، اپراتور ودافون ایتالیا درهای پشتی (بک‌دور) در تجهیزات شبکه هواوی کشف کرده است؛ این روزنه‌های امنیتی به این شرکت چینی اجازه می‌داد به شبکه خانگی کاربران و همچنین شبکه خط ثابت ودافون دسترسی داشته باشد. این آسیب‌پذیری‌های امنیتی در سال‌های ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۱ در روترهای اینترنت هواوی و همچنین تجهیزات هواوی در زیرساخت اپراتور ودافون کشف شده بود. در گزارش بلومبرگ آماده است که این آسیب‌پذیری‌های شبکه، در سال‌های بعد از ۲۰۱۲ و در زیرساخت‌های شبکه این اپراتور در کشورهای انگلیس، آلمان، اسپانیا و پرتغال نیز وجود داشته است.

بر اساس این گزارش، ودافون به علت ارزان بودن تجهیزات شبکه هواوی نسبت به رقبا، از آن‌ها استفاده می‌کرده و به دلیل اینکه جایگزینی آن‌ها پس کشف آسیب‌پذیری‌های امنیتی، بسیار گران تمام می‌شد، به استفاده از آن‌ها ادامه داده بود. گرچه هواوی اعلام کرده است که در سال‌های ۲۰۱۱ و ۲۰۱۲ ودافون را در جریان این آسیب‌پذیری قرار داده بود، اما بسیاری از خصوصیات درهای پشتی را می‌توان در این آسیب‌پذیری‌ها یافت. ظاهرا ودافون سرویس تل‌نت (telnet) را منشا این آسیب‌پذیری‌ها تشخیص داده بود، اما هواوی با این استدلال که از سرویس تل‌نت برای تنظیم تجهیزات از راه دور (ریموت) نیاز دارد، از غیر فعال کردن آن سرباز زده بود.

از ژانویه امسال، ودافون استفاده از تجهیزات شبکه هواوی در زیرساخت خود را به تعلیق درآورده است. ودافون، علت این تعلیق را نگرانی‌های کشورهای مختلف جهان درباره امنیت اطلاعات تجهیزات شبکه هواوی و امکان دسترسی دولت چین به آن‌ها عنوان کرده و اعلام کرده است که این تعلیق می‌تواند منجر به تعویق پیاده‌سازی شبکه‌های نسل پنجم (۵G) تلفن همراه گردد. نگرانی‌های اخیر از امنیت تجهیزات شبکه باعث شده است تا بسیاری از کشورها استفاده از تجهیزات هواوی را ممنوع کنند. این کشورها یک سوم «تولید ناخالص داخلی» جهان را تشکیل می‌دهند.

طبق اعلام روزنامه تایمز بریتانیا، سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) طی گزارشی به همتایان خود در کشورهای استرالیا،‌ نیوزلند و بریتانیا،‌ از کمک کمیسیون امنیت ملیِ حذب کمونیست چین به شرکت هواوی پرده برداشته است. طبق این گزارش، ارتش آزادی‌بخش خلق و یک شبکه اطلاعاتی ملیِ دیگر هم به شرکت هواوی کمک مالی کرده‌اند.

بر این اساس، جزئیات گزارش مذکور فقط با بعضی از مقامات بلند مرتبه بریتانیا، که رابطه نزدیکی با آمریکا دارند، در میان گذاشته شده بود. شرکت هواوی که دائما رابطه با دولت چین را تکذیب می‌کند، این بار هم این گزارش را اتهاماتی بی‌اساس خوانده و از اظهار نظر خودداری کرده است. سازمان‌های اطلاعاتی ایالات متحده همیشه نسبت به شرکت‌های چینی (مانند هواوی و ZTE) سوءظن داشته و از نفوذ دولت چین در این شرکت‌ها برای جمع‌آوری اطلاعات ابراز نگرانی کرده‌اند. با شروع انتقال شبکه‌های مخابراتی به نسل پنجم شبکه تلفن همراه و امید هواوی برای تصاحب بخشی از بازار آن، این نگرانی‌ها در سال‌های اخیر بیشتر شده است.

دولت آمریکا در سال‌های اخیر محدودیت‌های زیادی، از جمله ممنوعیت فروش بعضی از محصولات این شرکت‌ها، وضع کرده و تلاش‌هایی هم برای منصرف کردن اروپا از استفاده از تجهیزات این شرکت‌ها انجام داده است. هواوی همیشه این اتهامات را رد کرده و آن‌ها را ناشی از انگیزه‌های سیاسی می‌داند.

براساس آخرین گزارش‌ها، فیسبوک رمزهای عبور میلیون‌ها کاربر اینستاگرام را به صورت متنی نگهداری کرده است. اولین اخبار در رابطه با این گاف امنیتی ماه گذشته منتشر شده بود، اما طبق اعلام فیسبوک در آن زمان، ده‌ها هزار کاربر را شامل می‌شد. حالا این آمار به میلیون‌ها نفر افزایش پیدا کرده که شامل کاربران فیسبوک هم می‌شود. قاعدتا رمزهای عبور باید به صورت رمزگذاری شده ذخیره می‌شدند تا به صورت مستقیم خوانده نشوند.

این باگ امنیتی باعث شد تا فیسبوک از سال ۲۰۱۲ تاکنون بسیاری از رمزهای عبور را به صورت متن ساده در لاگ‌های خود ذخیره کند. فیسبوک در ژانویه سال جاری به این مشکل امنیتی پی برد و در ماه مارچ اعلام کرد که آن را برطرف کرده است. ذخیره رمزهای عبور به صورت متنی باعث شده بود تا بیش از ۲۰ هزار کارمند این سازمان بتوانند به آن‌ها دسترسی داشته باشند. البته طبق بیانیه فیسبوک، نه تنها این اطلاعات به خارج سازمان درز نکرده است، بلکه سوء استفاده داخلی هم از آن‌ها نشده است. این اخبار در حالی منتشر می‌شود که فیسبوک سال بسیار بدی را شروع کرده است؛ سالی که با خبر پایش اطلاعات کاربران بوسیله برنامه‌های اندرویدی شروع شد که منجر به ابطال موقت گواهی‌نامه سازمانی فیسبوک توسط اپل شد.

مدت زمان زیادی است که شبکه‌های اجتماعی تنظیماتی را برای مدیریت حریم خصوصی کاربرانشان فراهم کرده‌اند. ولی هنوز هم با موقعیت‌هایی روبرو می‌شویم که یک توییت یا نوشته‌ی فیسبوک خجالت‌آور، توسط افرادی که اصلا انتظارش را نداشتیم، خوانده می‌شوند. جامبو برنامه کاربردی جدیدی برای گوشی‌های موبایل آیفون است که کار شما را برای مدیریت محتوا و تنظیمات حریم خصوصی شبکه‌های اجتماعی‌تان راحت می‌کند.

خالق این برنامه پیر والاد است که بعد از فروش شرکتش به مایکروسافت، کار روی این اپلیکیشنِ حفاظت از حریم شخصی را آغاز کرد. چنانچه خودش می‌گوید، «از سال گذشته و رسوایی ماجرای کمبریج آنالیتیکا، نگرش عموم به اطلاعاتی که در اختیار شرکت‌ها قرار می‌دهیم و اینکه چطور این اطلاعات بعد از گذشت سال‌ها، می‌تواند به ما ضربه بزند، عوض شد. پیر والاد و تیم ۶ نفره‌اش ساکن نیویورک بوده و اپلیکیشن جامبو را وکیل دیجیتالی کاربران در حفاظت از امنیت و حریم خصوصی آن‌ها معرفی می‌کند.

اولین نسخه این برنامه برای iOS معرفی شده و به زودی نسخه اندروید آن نیز منتشر خواهد شد. برنامه جامبو فعلا قابلیت مدیریت حریم شخصی کاربران توییتر، فیسبوک، گوگل و الکسای آمازون را دارد. طبق برنامه شرکت سازنده، در آینده اینستاگرام و تیندر هم به این لیست اضافه می‌شوند. در بخش توییتر، کاربران امکان حذف توییت‌های خود در بازه‌های زمانی متفاوت را خواهند داشت. البته، هنگام پاک کردن توییت‌ها، نسخه پشتیبان این اطلاعات در گوشی شما ذخیره می‌شود که توسط همین برنامه قابل رویت خواهد بود. رمز عبور شما هم نه در خود برنامه، بلکه در جاسوییچی iOS یا همان Apple Keychain ذخیره می‌شود.

جامبو در قسمت فیسبوک، تنظیمات بسیار ساده‌ای دارد. کاربران در این بخش می‌توانند از بین «ضعیف»، «معمولی» و «قوی»، تنظیمات حریم شخصی فیسبوک خود را تغییر دهند. با توجه به اینکه فیسبوک برای تغییر این تنظیمات، رابط برنامه‌نویسی یا api ارائه نمی‌کند، جامبو با شبیه‌سازی روند کلیک روی این تنظیمات، آن‌ها را تغییر می‌دهد. مشابه فیسبوک و توییتر، این برنامه این قابلیت را دارد تا تاریخچه‌ی جستجوی کاربران در گوگل و صداهایی که توسط الکسا در سرورهای آمازون ذخیره شده است را پاک کند.

هنوز معلوم نیست شرکت‌های شبکه‌های اجتماعی چه واکنشی به اپلیکیشن جامبو، که تاکنون ۳.۶ میلیون دلار سرمایه جذب کرده است، داشته باشند. اما در صورت مقابله با این برنامه، وجهه‌ی آن‌ها در افکار عمومی از گذشته هم بدتر خواهد شد. جامبو را می‌توانید همین حالا از اپل استور نصب کنید.

انتشار قابلیت حذف تاریخچه فیسبوک، که قرار بود به عنوان ابزاری برای پاک کردن فعالیت کاربران در این شبکه اجتماعی مورد استفاده قرار گیرد، تا پایان سال جاری به تعویق افتاد. این قابلیت به کاربران فیسبوک اجازه خواهد داد تا جلوی استفاده سایت‌ها و ابزارهای ثالث از اطلاعاشان را بگیرند.

وعده‌ی این ابزار برای حذف تاریخچه فیسبوک، ماه می سال گذشته و با هدف برگرداندن اعتبار فیسبوک داده شده بود. در آن زمان، مارک زوکربرگ این ویژگی را به ابزار حذف تاریخچه مرورگرهای اینترنتی تشبیه کرده و قدمی مثبت برای بازسازی وجهه‌ی این شرکت بعد از ماجرای کمبریج آنالیتیکا عنوان کرده بود: «در مرورگرهای اینترنتی، شما راهکاری ساده برای پاک کردن تاریخچه و کوکی‌های خود دارید. گرچه بسیاری از سایت‌ها برای عملکرد مناسب به این کوکی‌ها احتیاج دارند ولی همیشه باید امکان پاک کردن آن‌ها وجود داشته باشد. ما در حال ساخت ابزاری مشابه در فیسبوک هستیم که به شما این امکان را می‌دهد تا به سادگی تاریخچه فیسبوک خود را، شامل صفحات بازدیدشده، کلیک‌ها و غیره، پاک کنید.»

هنوز نحوه عملکرد دقیق این ابزار مشخص نیست اما بسیاری از ابزارهای تجزیه و تحلیل و ردیاب‌های فیسبوک که فعالیت کاربران در سایت و بیرون آن را پایش می‌کنند، به این اطلاعات وابسته‌اند. بنابراین ابزاری برای حذف تاریخچه، تاثیر زیادی روی قابلیت تبلیغات هدفمند در فیسبوک خواهد گذاشت. علیرغم تاثیری که این ویژگی روی تجارت تبلیغاتی فیسبوک خواهد داشت، زاکربرگ این ابزار را برای جلب اعتماد کاربران فیسبوک ضروری می‌داند.

بنا به گزارشات، مراحل تست این ویژگی در بهار آینده آغاز خواهد شد.

مدت زمان زیادی است که توییتر به کاربران خود اجازه می‌دهد تا پیام‌های خصوصی را در سمت خود پاک کنند، گیرنده نیز در سمت خود بطور مستقل این اختیار را دارد تا پیام مورد نظر را حذف کند. اما آن طور که پیداست این پیام‌ها واقعا حذف نمی‌شوند. ظاهرا توییتر، برخلاف اعلان حذف پیام کاربر، آن‌ها را برای سال‌ها روی سرورهایش نگهداری می‌کند. کاربران با دانلود کردن آرشیو داده‌های خود در توییتر، می‌توانند به راحتی به این داده‌ها دسترسی داشته باشند. طبق بررسی‌های انجام شده، حتی پیام‌های ارسالی یا دریافتی از کاربران پاک شده یا غیرفعال نیز در این آرشیوها موجود است.

البته شاید این باگ آنچان نگران کننده نباشد، چرا که فقط خود کاربر به این داده‌ها دسترسی خواهد داشت. اما این واقعیت که توییتر پیام‌های کاربران را نگه می‌دارد، در حالی که به آن‌ها گفته این پیام‌ها پاک شده‌اند، جلوه‌ی خوبی برای توییتر نخواهد داشت. در هر صورت، این خبر تذکری جدی برای کاربران است تا به خاطر داشته باشند که بعید است چیزی از اینترنت پاک شود.