نوشته‌ها

طبق آخرین تحقیقات انجام شده در زمینه امنیت برنامه‌های موبایل، هزاران برنامه اندروید حتی زمانی که دسترسی مکان (location) آن‌ها را رد کرده باشید، قادر به ردیابی شما خواهند بود. این برنامه‌ها، با دسترسی به شناسه منحصر به فرد گوشی شما و بسیاری از داده‌های اشتراکی، راه‌هایی پبدا کرده‌اند تا با دور زدن گوگل به موقعیت مکانی شما دسترسی پیدا کنند.

حتی اگر به طور مستقیم برنامه مورد نظر را از دسترسی به شناسه گوشی خود منع کرده باشید،‌ این برنامه‌ها می‌توانند با دسترسی به فضای اشتراکی مورد استفاده بوسیله دیگر برنامه‌ها، به این اطلاعات دسترسی پیدا کنند. این اپلیکیشن‌ها لزوما با یکدیگر مرتبط نیستند و تنها کافی است از یک کیت توسعه نرم افزار (SDK) برای نوشتن اپلیکیشن اندرویدی خود استفاده کرده باشند. درست مانند زمانی که کودکی توسط یکی از والدین از خوردن بستی منع شده و به سراغ دیگری می‌رود.

به عنوان مثال، برنامه‌های سامسونگ و والت دیزنی، که هر کدام بیشتر از ۱۰۰ میلیون مرتبه دانلود شده‌اند، از SDK ابرشرکت چینی بایدو استفاده می‌کنند. این برنامه‌ها، و البته خود شرکت بایدو، می‌توانند به این اطلاعات اشتراکی دسترسی داشته و آن‌ها را به سرورهای خود بفرستند.

جدای از این آسیب‌پذیری، رخنه‌های امنیتی دیگری نیز کشف شده‌اند که سوءاستفاده اپلیکیشن‌های اندرویدی از اطلاعات SSID، MAC address و دیگر پارامترهای شبکه بیسیم را مهیا می‌کنند. همچنین برنامه‌هایی نیز کشف شده‌اند که بدون اجازه کاربر، موقعیت مکانی افراد را از متاتگ‌های عکس‌ها استخراج کرده و به سرورهای خود می‌فرستند.

این محققان که نتایج تحقیق خود را سال گذشته در اختیار گوگل قرار داده بودند، امیدوارند تا بسیاری از این آسیب‌پذیری و رخنه‌های امنیتی در نسخه جدید اندروید، یعنی آندروید کیو (Android Q) رفع شود. اما طبق روال گذشته می‌دانیم که اکثر گوشی‌های اندرویدی این آپدیت را دریافت نخواهند کرد.

یک باگ امنیتی در سیستم G Suite گوگل باعث شده بود تا رمز عبور بسیاری از کاربران سازمانی گوگل به صورت متن ساده ذخیره شوند. گرچه این باگ از سال ۲۰۰۵ وجود داشت، گوگل گفته نشانه‌ای از لو رفتن هیچ کدام از این رمزهای عبور وجود ندارد.

G suite ترکیبی از اپلیکیشن‌ها و خدمات گوگل است که برای سازمان‌ها ارائه می‌شود. حالا با آشکار شدن این باگ امنیتی، گوگل پسوورد این سازمان‌ها را ریست کرده و در مطلبی که در وبلاگ خود منتشر کرده، ضمن ارائه جزئیات آن، از مشتریان سازمانی خود عذرخواهی کرده است و قول داده تا نهایت تلاش خود را برای امن سازی سرور و سرویس های خود انجام دهد.

تنها یک روز پس از ابطال گواهینامه اندروید هواوی توسط گوگل، دولت آمریکا با اعطای مجوز ۳ ماهه به هواوی این امکان را برای شرکت هواوی فراهم کرده تا بتواند تا سه ماه آینده خدمات گوشی‌های اندروید خود را ارائه کرده و آپدیت‌ها و بروزرسانی‌های لازم را برای کاربران خود منتشر کند.

هفته گذشته دانلد ترامپ با اعلام وضعیت اضطراری این اختیار را برای وزارت خود فراهم کرد تا با تحریم هواوی، ضربه سختی به این شرکت چینی وارد کند. هواوی سال ۲۰۱۹ را با رشد دو رقمی آغاز کرده بود و پیشپینی می‌شد تا پایان سال ۲۰۱۹ جای سامسونگ را به عنوان بزرگ‌ترین تولیدکننده گوشی همراه در جهان بگیرد. اما حالا نه تنها در سال ۲۰۱۹ یا ۲۰۲۰ بلکه در هیچ تاریخ دیگری هم این اتفاق نخواهد افتاد.

گرچه هواوی می‌تواند از پروژه اوپن سورس اندروید روی گوشی‌های همراه خود استفاده کند اما بدون سرویس گوگل روی این نسخه از اندروید، بسیاری از امکانات و برنامه‌های اندرویدی مانند گوگل مپ و یوتوب قابلیت اجرا روی گوشی‌های هواوی را نخواهند داشت.

در پی محدودیت‌های ایجاد شده از طرف دولت آمریکا، گوگل با باطل کردن مجوز اندروید هواوی، ضربه سختی به این شرکت چینی وارد کرد. ظاهرا علت لغو گواهینامه اندروید هواوی، ایجاد محدودیت از طرف وزارت بازرگانی ایالات متحده بوده است؛ طبق این محدودیت، این شرکت خارجی تنها با تایید وزارت بازرگانی می‌تواند از فناوری‌های شرکت‌های آمریکایی استفاده کند.

طبق اعلامیه سخنگوی شرکت گوگل، گوگل پلی (بازار اپلیکیشن اندروید) و گوگل پروتکت (نرم افزار امنیتی اندروید) روی گوشی‌های فعلی غیرفعال نمی‌شوند، اما آپدیت‌ها و بروزرسانی‌های امنیتی گوگل هنوز در هاله‌ای از ابهام هستند. هواوی از این به بعد مجبور است از پروژه متن باز اندروید (AOSP) استفاده کند، که منجر به غیرفعال شدن بسیاری از سرویس‌های گوگل خواهد شد. این خدمات، خارج از کشور چین بسیار پرطرفدار بوده و کاربران غیرچینی به راحتی از آن‌ها صرف نظر نمی‌کنند.

از نسخه بعدی اندروید، گوگل بعضی از پچ‌ها و آپدیت‌های امنیتی اندروید را از طریق مارکت خود، یعنی گوگل پلی استور منتشر خواهد کرد. در این صورت، به روزرسانی های امنیتی بسیار سریع‌تر از حالت کنونی برای کاربران ارسال می‌شود. در حال حاضر، از زمان تولید پچ‌های امنیتی توسط گوگل تا انتشار آن توسط تولیدکنندگان گوشی همراه اندروید، مانند سونی و سامسونگ، پروسه‌ای طولانی مدت وجود دارد. گرچه طبق این گزارش، این پروسه برای همه‌ی آپدیت‌ها از بین نمی‌رود، اما روند انتشار بسیاری از آپدیت‌های امنیتی را کوتاه می‌کند.

این قابلیت جدید، پروژه مین‌لاین (Project Mainline) نام داشته و بخشی از اندروید Q (دهمین نسخه از سیستم عامل اندروید) خواهد بود. این ویژگی به گوگل اجازه می‌دهد تا برخی از بروزرسانی‌های امنیتی اندروید را از طریق پلی استور، که تقریبا روی هر گوشی اندرویدی خارج از کشور چین وجود دارد، منتشر کند. البته این سیستمِ بروزرسانی قادر به آپدیت کردن کل سیستم نیست و فقط محدود به ۱۲ ماژول است. گرچه ممکن است این راهکار برای آپدیت کردن گوشی‌های اندرویدی، جزئی به نظر برسد اما گوگل را قادر می‌سازد تا باگ‌های کوچک و باگ‌های جدی بالقوه را در اسرع وقت برطرف کند.

پروژه «مین لاین» مدیون پروژه تربل (Project Treble) است که دو سال پیش همراه با اندروید اوریو معرفی شد. این پروژه با جداسازی اجزای لایه‌های پایین سیستم، وابستگی آن‌ها به یکدیگر را کمتر کرد، که در نهایت منجر به افزایش سرعت در انتشار آپدیت‌های اندروید شد. اندروید Q و ویژگی‌های جدید آن، که در کنفرانس توسعه‌دهندگان گوگل رونمایی شد، فعلا در ورژن بتا است و نسخه اصلی آن پاییز امسال منتشر می‌شود.

گوگل اخیرا از ویژگی جدیدی رونمایی کرده است که به کاربران اجازه می‌دهد تا تاریچه اطلاعات مکانی و فعالیت‌های آنلاین خود را به صورت اتوماتیک پاک کنند. با استفاده از این قابلیت جدید، کابران می‌توانند با انتخاب بین گزینه‌های ۳ ماهه و ۱۸ ماهه، مدت زمانی که می‌خواهند اطلاعات مربوط به فعالیت آنلاین و تاریخچه مکانی‌شان ذخیره شود را انتخاب کنند. بر این اساس، در صورتی که گزینه ۳ ماهه را انتخاب کنید، اطلاعات قدیمی‌تر از ۳ ماه گذشته پاک شده و از این پس فقط اطلاعات ۳ ماه گذشته شما ذخیره می‌شود.

رسواییِ مربوط به ردیابی موقعیت مکانی کاربران، که سال گذشته لو رفته بود، باعث شد تا گوگل این قابلیت جدید را به سیستم خود اضافه کرده و یک گام در جهت افزایش امنیت اطلاعات سایبری کاربران و بهبود حریم خصوصی آن‌ها بردارد. طی رسوایی سال گذشته، مشخص شد که حتی در صورت غیرفعال کردن گزینه «تاریخچه مکانی»، گوگل دست از ردیابی موقعیت مکانی شما بر نمی‌دارد و برای غیر فعال کردن آن به صورت کامل باید تنظیمات مربوط به «فعالیت وب و اپ» را هم غیر فعال کنید.

این قابلیت طی هفته‌های آینده به مرور برای کاربران سرار دنیا فعال می‌شود. قابل به ذکر است که گزینه پاک کردنِ‌ دستی اطلاعات، در کنار این قابلیت جدید، همچنان وجود خواهد داشت. همچنین در صورتی که می‌خواهید به آسانی و در فاصله‌های زمانی کوتاه‌تر، تاریخچه اطلاعات و فعالیت‌های خود در گوگل را حذف کنید، می‌توانید اپلیکیشن جامبو را امتحان کنید.

مدت زمان زیادی است که شبکه‌های اجتماعی تنظیماتی را برای مدیریت حریم خصوصی کاربرانشان فراهم کرده‌اند. ولی هنوز هم با موقعیت‌هایی روبرو می‌شویم که یک توییت یا نوشته‌ی فیسبوک خجالت‌آور، توسط افرادی که اصلا انتظارش را نداشتیم، خوانده می‌شوند. جامبو برنامه کاربردی جدیدی برای گوشی‌های موبایل آیفون است که کار شما را برای مدیریت محتوا و تنظیمات حریم خصوصی شبکه‌های اجتماعی‌تان راحت می‌کند.

خالق این برنامه پیر والاد است که بعد از فروش شرکتش به مایکروسافت، کار روی این اپلیکیشنِ حفاظت از حریم شخصی را آغاز کرد. چنانچه خودش می‌گوید، «از سال گذشته و رسوایی ماجرای کمبریج آنالیتیکا، نگرش عموم به اطلاعاتی که در اختیار شرکت‌ها قرار می‌دهیم و اینکه چطور این اطلاعات بعد از گذشت سال‌ها، می‌تواند به ما ضربه بزند، عوض شد. پیر والاد و تیم ۶ نفره‌اش ساکن نیویورک بوده و اپلیکیشن جامبو را وکیل دیجیتالی کاربران در حفاظت از امنیت و حریم خصوصی آن‌ها معرفی می‌کند.

اولین نسخه این برنامه برای iOS معرفی شده و به زودی نسخه اندروید آن نیز منتشر خواهد شد. برنامه جامبو فعلا قابلیت مدیریت حریم شخصی کاربران توییتر، فیسبوک، گوگل و الکسای آمازون را دارد. طبق برنامه شرکت سازنده، در آینده اینستاگرام و تیندر هم به این لیست اضافه می‌شوند. در بخش توییتر، کاربران امکان حذف توییت‌های خود در بازه‌های زمانی متفاوت را خواهند داشت. البته، هنگام پاک کردن توییت‌ها، نسخه پشتیبان این اطلاعات در گوشی شما ذخیره می‌شود که توسط همین برنامه قابل رویت خواهد بود. رمز عبور شما هم نه در خود برنامه، بلکه در جاسوییچی iOS یا همان Apple Keychain ذخیره می‌شود.

جامبو در قسمت فیسبوک، تنظیمات بسیار ساده‌ای دارد. کاربران در این بخش می‌توانند از بین «ضعیف»، «معمولی» و «قوی»، تنظیمات حریم شخصی فیسبوک خود را تغییر دهند. با توجه به اینکه فیسبوک برای تغییر این تنظیمات، رابط برنامه‌نویسی یا api ارائه نمی‌کند، جامبو با شبیه‌سازی روند کلیک روی این تنظیمات، آن‌ها را تغییر می‌دهد. مشابه فیسبوک و توییتر، این برنامه این قابلیت را دارد تا تاریخچه‌ی جستجوی کاربران در گوگل و صداهایی که توسط الکسا در سرورهای آمازون ذخیره شده است را پاک کند.

هنوز معلوم نیست شرکت‌های شبکه‌های اجتماعی چه واکنشی به اپلیکیشن جامبو، که تاکنون ۳.۶ میلیون دلار سرمایه جذب کرده است، داشته باشند. اما در صورت مقابله با این برنامه، وجهه‌ی آن‌ها در افکار عمومی از گذشته هم بدتر خواهد شد. جامبو را می‌توانید همین حالا از اپل استور نصب کنید.

گوگل از ماژول جدیدی برای فریمورک یادگیری ماشین خود، به نام تنسورفلو (TensorFlow)، پرده‌برداری کرده که به توسعه‌دهندگان این امکان را می‌دهد تا با اضافه کردن چند خط کد به مدل‌های هوش مصنوعی خود، حریم خصوصی آن را بهبود دهند.

تنسورفلو یکی از پراستفاده‌ترین ابزارها برای ساخت برنامه‌های یادگیری ماشین است که بسیاری از توسعه‌دهندگان در سراسر جهان از آن برای ساخت برنامه‌هایی مانند الگوریتم‌های تشخیص متن، صدا و تصویر استفاده می‌کنند. با معرفی «حریم خصوصی تنسورفلو»، این توسعه‌دهندگان قادر خواهند بود تا با استفاده از یک تکنیک آماری به نام «محرمانگی تفاضلی» از اطلاعات کاربران محافظت کنند.

کری رادِبا، مدیر محصول گوگل در مصاحبه‌اش با سایت ورج گفت: «اگر این امکان را به تنسورفلو اضافه نمی‌کردیم، پیاده‌سازی آن به صورت مجزا برای تیم‌ها بسیار سخت بود. بنابراین برای ما بسیار مهم بود تا این امکان را به صورت متن باز به تنسورفلو اضافه کرده و به شروع جامعه آن کمک کنیم.»

نحوه عملکرد «محرمانگی تفاضلی» پیچیدگی زیادی دارد، اما اگر بخواهیم به زبان ساده بگوییم، «محرمانگی تفاضلی» یک رویکرد ریاضی است که با استفاده از آن مدل‌های هوش مصنوعی که با داده‌های کاربران آموزش می‌بینند، نمی‌توانند اطلاعات قابلِ شناساییِ خصوصی را کدگذاری کنند. این یکی از شیوه‌های معمول برای حفاظت از اطلاعات شخصی در ساخت هوش مصنوعی است. اولین بار اپل در سرویس‌های هوش مصنوعی iOS 10 از آن رونمایی کرد و گوگل هم در بعضی از امکانات هوش مصنوعی خود، مانند پاسخ هوشمند جیمیل، از آن استفاده می‌کرد.

برای درک بهترِ تهدیدات سرویس‌های هوش مصنوعی در حریم خصوصی، این سناریو را در نظر بگیرید:‌سرویس پاسخ هوشمند جیمیل با استفاده از داده‌هایی که از بیش از یک میلیارد کاربر جیمیل جمع‌آوری می‌کند، پاسخ‌های پیشنهادی خود را تولید می‌کند. این داده‌ها شامل شخصی‌ترین اطلاعات افراد است (هر اطلاعاتی که در ایمیل رد و بدل می‌شود). حال تصور کنید که اگر جیمیل یکی از جملات شما را، کلمه به کلمه، به عنوان پاسخ پیشنهادی به کاربران دیگر پیشنهاد دهد چه فاجعه‌ای رخ می‌دهد.

«محرمانگی تفاضلی» با استفاده از «اطمینان ریاضی» این احتمال را از بین می‌برد. به عبارت دیگر، شما خروجی خواهید داشت که مستقل از داده‌های هر فرد است. نقطه ضعف این روش این است که ممکن است بعضی از اطلاعات مورد نظر پاک شود،‌ به خصوص در مواقعی که داده‌ها فقط یک بار در دیتاست ظاهر می‌شوند.

گوگل گفته که با اضافه کردن تنها ۴ یا ۵ خط کد می‌توان از این ویژگی استفاده کرد و نهایتا، استفاده از ابزارهای متن باز باعث جذب استعدادهای بیشتری خواهد شد.

گوگل که از سال ۲۰۱۴ با خرید کمپانی نِست وارد عرصه امنیت خانگی شده است، در اوایل ماه جاری اعلام کرد که کاربران دستگاه‌های هشدار و امنیت خانگی نِست می‌توانند با آپدیت کردن دستگاه خود از دستیار هوشمند گوگل استفاده کنند. این در حالی است که وجود میکروفن در این دستگاه‌ها توسط گوگل اعلام نشده بود و دفترچه راهنما و مشخصات فنی دستگاه نیز هیچ اشاره‌ای به وجود میکروفن نکرده بودند.

با توجه به اینکه هیچ کدام از کاربران از وجود این میکروفون آگاه نبودند، این موضوع می‌تواند برای گوگل دردسرساز شود. البته سخنگوی گوگل در  مصاحبه‌ای که با بیزنس اینسایدر داشته، خطای گوگل را پذیرفته و اعلام کرده است که وجود این میکروفن قرار نبوده مخفی باشد و خطای گوگل باعث شد تا این قابلیت در مشخصات فنی دستگاه ذکر نشود: «این میکروفن هیچ وقت روشن نشده و تا زمانی که کاربر آن را فعال نکند روشن نخواهد شد. اکثر دستگاه‌های امنیتی از میکروفن برای تشخیص صدای محیط استفاده می‌کنند. وجود میکروفن در دستگاه‌های ما نیز برای ارائه خدمات اضافی در آینده، مانند سیستم تشخیص صدای شکستن شیشه بود».