طبق آخرین تغییرات نرم افزار پیام رسان واتساپ، قابلیت حذف خودکار پیام نیز به این پیام‌رسان اضافه شده است. این ویژگی که پیام خود پاک شونده (disappearing messages) نیز نام دارد،‌ به آخرین نسخه بتای واتساپ اضافه شده و فعلا برای کاربران محدودی فعال شده است. این ویژگی برای افرادی که قصد دارند پیام‌های حساس ارسال کنند بسیار کاربردی خواهد بود.

این ویژگی قبلا در چت امن پیامرسان تلگرام وجود داشت. گوگل هم سال گذشته ویژگی مشابه آن را به جیمیل اضافه کرده بود. فعلا ویژگی حذف اتوماتیک پیام در واتساپ در مراحل اولیه بوده و کاربری بسیار ساده‌ای دارد. به این صورت که فقط دارای دو زمان ۵ دقیقه و ۱ ساعت است و فعلا فقط در چت‌های گروهی فعال شده است. هنوز مشخص نیست چه زمانی این ویژگی برای عموم کاربران منتشر خواهد شد.

در اهمیت تنظیمات پیشفرض هیچ شکی نیست. در اکثر موارد تنظیمات پیشفرض به گونه‌ای تنظیم می‌شود تا بهترین کارایی را به کاربران داده و آن‌ها را راضی نگه دارد. همچنین در اکثر اوقات، کاربران تنظیمات پیش‌فرض دستگاه یا سرویس خود را تغییر نمی‌دهند، بنابراین شرکت‌ها موظف هستند تا این تنظیمات را به گونه‌ای تعیین کنند که حریم خصوصی کاربران حفظ شود.

اگر اخبار فناوری اطلاعات، به خصوص اخبار امنیت سایبری در این حوزه را دنبال کرده باشید، از حاشیه‌های پیرامون استراق سمع کاربران اطلاع دارید (میکروفن مخفی در دستگاه های گوگل و باگ امنیتی استراق سمع گوشی را بخوانید). یکی از این حاشیه‌ها، گوش دادن کارمندان اپل به صدای افرادی بود که از دستیار هوشمند سیری استفاده می‌کردند. گرچه اپل در پنهان کردن هویت صدای افراد نهایت تلاش خود را کرده بود، چیزی از جنجال پیرامون این خبر کم نشد.

مهم‌تر از همه اینکه اپل در این مورد از دستیار هوشمند گوگل و همینوطور الکسا (دستیار هوشمند آمازون) نیز بدتر عمل کرده بود. چراکه استفاده از سیری منوط به ذخیره صدای شما توسط اپل بود و راهی برای استفاده از سیری بدون ضبط صدای کاربران در سرورهای اپل وجود نداشت. دوم اینکه اپل راه ساده‌ای برای پاک کردن این صداها فراهم نکرده بود. این درحالی است که گوگل و آمازون هر دو راهکارهای آسانی برای پاک کردن آرشیو صدای کاربران فراهم کرده بودند.

حالا اپل با تغییراتی که در تنظیمات پیشفرض دستیار هوشمند خود اعمال کرده است، نه تنها مشکلات پیشین را حل کرده، بلکه مثل همیشه از رقبای خود هم پیشی گرفته است. حالا، نه تنها کاربران می‌توانند اجازه ضبط صدای خود را فعال و غیرفعال کنند، بلکه تنظیمات پیش فرض نیز به غیرفعال تغییر یافته تا خیال کاربران از حریم شخصی خود راحت باشد.

مقایسه امنیت حریم خصوصی دستیارهای هوشمند

سیریدستیار گوگلالکسا
تنظیمات پیشفرض ضبط صداغیرفعالفعالفعال
قابلیت استفاده بدون ضبط صدابلهبلهخیر
قابلیت پاک کردن آرشیو صداهای ذخیره شدهبله بلهبله
ارتباط صداهای ذخیره شده با حساب کاربریخیربلهبله

یکی از بهترین ویژگی‌های سیری، عدم ارتباط صداهای ضبط شده با حساب کاربری افراد است که باعث می‌شود شناسایی حساب کاربری افراد از طریق صداهایشان تقریبا غیرممکن شود.

بعد از کشف یک باگ امنیتی در برنامه واکی تاکی اپل واچ، اپل مجبور شد تا این اپلیکیشن را روی ساعت‌های هوشمند خود غیرفعال کند. این آسیب‌پذیری امنیتی به هکرها این اجازه را می‌داد تا به صورت مخفی به صحبت‌های طرف مقابل گوش دهند.

طبق اعلامیه اپل، سوءاستفاده از این باگ امنیتی نیازمند شرایط خاص بوده و مدرکی هم از استفاده هکرها از این رخنه وجود ندارد، با این حال با توجه به اینکه امنیت مجازی و حریم خصوصی افراد همیشه برای اپل اولویت داشته است، اپل اقدام به غیرفعال‌سازی موقت این اپلیکیشن کرده است.

برنامه واکی تاکی از قابلیت تماس صوتی فیس تایم استفاده می‌کند و سال گذشته با آپدیت WatchOS 5 منتشر شده بود. طی این سال، این بار دومی است که اپل مجبور می‌شود به دلایل امنیتی یکی از ویژگی‌های فیس‌تام را غیرفعال کند. سال گذشته اپل مجبور شده بود تا سرویس تماس گروهی فیس تایم را غیر فعال کند.

تلگرام دولت چین را عامل حملات DDoS اخیر به سرویس خود می‌داند. مدیر عامل تلگرام، پاول دورف، حملات اخیر DDoS به تلگرام را کار دولت چین می‌داند؛ او در توییتر خود اعلام کرد که وسعت این حملات به حدی زیاد بوده است که فقط از پس یک دولت با زیرساخت‌های کلان بر می‌آید. حجم این حملات ۴۰۰ گیگابیت در ثانیه بوده و آی پی اکثر حمله‌کنندگان هم از چین بوده است.

پاول دورف همزمانی این حملات با اعتراض‌های هنگ کنگ را تصادفی ندانسته و علت این حملات را اعمال محدودیت در سازماندهی معترضان در هنگ کنگ می‌داند. در روزهای اخیر معترضین هنگ کنگی برای مخفی نگه داشتن هویت خود از دولت چین، به استفاده از پیام رسان هایی مانند تلگرام روی آورده‌اند که از رمزنگاری سرتاسر (End-to-End Encryption) استفاده می‌کنند. این معترضان به لایحه استرداد مظنونان به چین اعتراض دارند.

در سال‌های گذشته نام اپل بیش از پیش با حریم شخصی و امنیت اطلاعات در فضای مجازی گره خورده است. در همین راستا در کنفرانس WWDC 2019 اپل از ابزار جدید ورود به سایت (single sign-on یا SSO) خود به نام Sign In with Apple رونمایی کرد. این ابزار به گونه‌ای طراحی شده تا احراز هویت کاربران را بدون به اشتراک‌گذاری اطلاعات شخصی آن‌ها انجام دهد. این قابلیت جدید برای لاگین کردن به سایت‌ها در وب و همچنین در اپلیکیشن‌ها در دسترس خواهد بود. برخلاف رقبای اصلیِ «لاگین با اپل»، یعنی گوگل و فیسبوک، ابزار اپل کم‌ترین اطلاعات را به سایت‌ها و اپلیکیشن‌ها می‌دهد؛ این در حالی است که لاگین‌های گوگل و فیسبوک شما را به پروفایل تبلیغاتی بزرگی منتسب می‌کنند.

سیستم اپل، در هر لاگین یک ایمیل ناشناس جدید برای شما می‌سازد و آن را به ایمیل اصلی شما متصل می‌کند. بنابراین رهگیری اطلاعات شما توسط شرکت‌های ثالث بسیار دشوارتر می‌شود. همچنین، با توجه به اینکه اتصال شما به هر سایت یا اپلیکیشن بوسیله یک ایمیل رندوم صورت می‌گیرد، برای قطع ارتباط با هر سایت، کافی است ایمیل تصادفی مربوط به آن سایت را پاک کنید.

هنوز مشخص نیست که اپل چگونه می‌خواهد از این سیستم جدید درآمد کسب کند اما مشخص است که این سیستم ضربه سختی به فیسبوک و گوگل خواهد زد که با جمع‌آوری اطلاعات برای تبلیغات هدفمند، درآمد هنگفتی به دست می‌آورند. گرچه در این سیستم نیز اطلاعات کاربران در اختیار اپل خواهد بود، اما کاربران اعتماد بیشتری به اپل دارند تا شرکت‌های گوگل و فیسبوک که با مدل تجاری تبلیغاتی کار می‌کنند.

یک هنرمند اینترنتی با جمع‌آوری ۶ عدد از خطرناک‌ترین ویروس‌ها و باج‌افزارهای جهان در یک لپتاپ، سعی در فروش آن‌ها دارد. این پروژه که «آشوب دائم» نام دارد، به صورت آنلاین به حراج گذاشته شده و هم اکنون بیش از یک میلیون دلار قیمت‌گذاری شده است. این لپ تاپ، که در واقع یک نت بوک ۱۰ اینچی سامسونگ است، کاملا امن است؛ البته اگر usb یا wifi آن را متصل نکنید!

بدافزارهای داخل این لپتاپ مجموعا حدود ۹۵ میلیارد دلار به اقتصاد جهانی ضرر زده‌اند. این ویروس‌ها شامل موارد زیر هستند:

  • ویروس آی لاو یو (I LOVE YOU) که انتشارش در سال ۲۰۰۰ مجموعا ۱۵ میلیارد دلار خسارت به بار آورد. این ویروس بیش از ۵۰۰ هزار رایانه را آلوده کرد.
  • ویروس مای دوم (My Doom) که احتمالا توسط اسپمرهای روسی حمایت شده بود. این ویروس حدود ۳۹ میلیارد دلار خسارت به بار آورد.
  • تروجان سو بیگ (So Big) که با آلوده کردن صدها هزار کامپیوتر حدود ۳۷ میلیارد دلار به آن‌ها ضرر زد.
  • باج افزار وانا کرای (Wanna Cry) که با آلوده کردن ۲۰۰ هزار رایانه نزدیک ۴ میلیارد دلار خسارت به بار آورد.
  • بدافزار دارک تکیلا (Dark Tequila) که بیشتر در آمریکای لاتین انتشار یافته بود و با جمع آوری اطلاعات حساب بانکی، حتی در حالت آفلاین، میلیون‌ها دلار به کابران ضرر زد.
  • بلک انرژی (Black Energy) که با استفاده از روت کیت و تکنیک‌های تزریق، در حمله سایبری به زیرساخت‌های اکراین در سال ۲۰۱۵ استفاده شده بود.

این پروژه بیانگر خطرناک‌ترین تهدیدهای امنیت فضای مجازی است و می‌تواند آگاهی افراد و سازمان‌ ها را برای پیاده‌سازی راهکارهای امنیت اطلاعات افزایش دهد. حراج این لپتاپ را می‌توانید به صورت آنلاین مشاهده کنید.

با آسیب‌پذیری جدیدی که در اپلیکیشن واتساپ کشف شده است، این امکان وجود دارد که تنها با یک میس‌کال، یک نرم‌افزار جاسوسی روی آیفون یا گوشی اندرویدی شما نصب شود. بر اساس گزارش‌های هک واتساپ، که مورد تایید فیسبوک هم قرار گرفته است، این جاسوس افزار تنها با یک تماس به گوشی شما روی آن نصب می‌شود. این نرم افزار جاسوسی که توسط گروه امنیتی اسرائیلی NSO توسعه داده شده است، هیچ ردپایی از خود به جا نمی‌گذارد.

بعد از نصب، این جاسوس‌افزار می‌تواند دوربین و میکروفون گوشی را فعال کند، پیام‌ها و ایمیل‌ها را بخواند و داده‌های مکانی شما را جمع‌آوری کند. فیسبوک ضمن هشدار به کاربران، از آن‌ها خواسته تا برای حفاظت از این رخنه امنیتی، سریعا برنامه واتساپ را آپدیت کنند.

این آسیب‌پذیری که اوایل ماه می میلادی کشف شده بود، تنها چند روز پیش برای نفوذ به گوشی یک وکیل حقوق بشری توسط برنامه پگاسوس مورد سوءاستفاده قرار گرفت. گرچه واتساپ از این حمله سایبری جلوگیری کرده بود، هنوز مشخص نیست چند گوشی بوسیله این رخنه امنیتی مورد نفوذ قرار گرفته‌اند.

فیسبوک در اعلامیه خود گفته که سازمان‌های حقوق بشری را در جریان این حملات قرار داده و اطلاعات لازم را با آن‌ها به اشتراک گذاشته است. براساس ادعای گروه NSO، نرم افزار جاسوسی پگاسوس فقط برای مقابله با جنایت و تروریسم در اختیار بعضی دولت‌ها قرار گرفته است. این در حالی است که طبق تحقیقات صورت گرفته، حداقل ۴۵ کشور از این ابزار جاسوسی استفاده کرده‌اند، که در بسیاری موارد برای سرکوب مخالفان، خبرنگاران و افراد بی‌گناه بوده است.

از نسخه بعدی اندروید، گوگل بعضی از پچ‌ها و آپدیت‌های امنیتی اندروید را از طریق مارکت خود، یعنی گوگل پلی استور منتشر خواهد کرد. در این صورت، به روزرسانی های امنیتی بسیار سریع‌تر از حالت کنونی برای کاربران ارسال می‌شود. در حال حاضر، از زمان تولید پچ‌های امنیتی توسط گوگل تا انتشار آن توسط تولیدکنندگان گوشی همراه اندروید، مانند سونی و سامسونگ، پروسه‌ای طولانی مدت وجود دارد. گرچه طبق این گزارش، این پروسه برای همه‌ی آپدیت‌ها از بین نمی‌رود، اما روند انتشار بسیاری از آپدیت‌های امنیتی را کوتاه می‌کند.

این قابلیت جدید، پروژه مین‌لاین (Project Mainline) نام داشته و بخشی از اندروید Q (دهمین نسخه از سیستم عامل اندروید) خواهد بود. این ویژگی به گوگل اجازه می‌دهد تا برخی از بروزرسانی‌های امنیتی اندروید را از طریق پلی استور، که تقریبا روی هر گوشی اندرویدی خارج از کشور چین وجود دارد، منتشر کند. البته این سیستمِ بروزرسانی قادر به آپدیت کردن کل سیستم نیست و فقط محدود به ۱۲ ماژول است. گرچه ممکن است این راهکار برای آپدیت کردن گوشی‌های اندرویدی، جزئی به نظر برسد اما گوگل را قادر می‌سازد تا باگ‌های کوچک و باگ‌های جدی بالقوه را در اسرع وقت برطرف کند.

پروژه «مین لاین» مدیون پروژه تربل (Project Treble) است که دو سال پیش همراه با اندروید اوریو معرفی شد. این پروژه با جداسازی اجزای لایه‌های پایین سیستم، وابستگی آن‌ها به یکدیگر را کمتر کرد، که در نهایت منجر به افزایش سرعت در انتشار آپدیت‌های اندروید شد. اندروید Q و ویژگی‌های جدید آن، که در کنفرانس توسعه‌دهندگان گوگل رونمایی شد، فعلا در ورژن بتا است و نسخه اصلی آن پاییز امسال منتشر می‌شود.

گوگل اخیرا از ویژگی جدیدی رونمایی کرده است که به کاربران اجازه می‌دهد تا تاریچه اطلاعات مکانی و فعالیت‌های آنلاین خود را به صورت اتوماتیک پاک کنند. با استفاده از این قابلیت جدید، کابران می‌توانند با انتخاب بین گزینه‌های ۳ ماهه و ۱۸ ماهه، مدت زمانی که می‌خواهند اطلاعات مربوط به فعالیت آنلاین و تاریخچه مکانی‌شان ذخیره شود را انتخاب کنند. بر این اساس، در صورتی که گزینه ۳ ماهه را انتخاب کنید، اطلاعات قدیمی‌تر از ۳ ماه گذشته پاک شده و از این پس فقط اطلاعات ۳ ماه گذشته شما ذخیره می‌شود.

رسواییِ مربوط به ردیابی موقعیت مکانی کاربران، که سال گذشته لو رفته بود، باعث شد تا گوگل این قابلیت جدید را به سیستم خود اضافه کرده و یک گام در جهت افزایش امنیت اطلاعات سایبری کاربران و بهبود حریم خصوصی آن‌ها بردارد. طی رسوایی سال گذشته، مشخص شد که حتی در صورت غیرفعال کردن گزینه «تاریخچه مکانی»، گوگل دست از ردیابی موقعیت مکانی شما بر نمی‌دارد و برای غیر فعال کردن آن به صورت کامل باید تنظیمات مربوط به «فعالیت وب و اپ» را هم غیر فعال کنید.

این قابلیت طی هفته‌های آینده به مرور برای کاربران سرار دنیا فعال می‌شود. قابل به ذکر است که گزینه پاک کردنِ‌ دستی اطلاعات، در کنار این قابلیت جدید، همچنان وجود خواهد داشت. همچنین در صورتی که می‌خواهید به آسانی و در فاصله‌های زمانی کوتاه‌تر، تاریخچه اطلاعات و فعالیت‌های خود در گوگل را حذف کنید، می‌توانید اپلیکیشن جامبو را امتحان کنید.